ให้ยืมเงินแล้วไม่คืน: แชท LINE ของคุณนก กับสติกเกอร์ "ขอบคุณ" ที่กลายเป็นหลักฐาน

คำตอบสั้น: ให้ยืมเงินเกิน 2,000 บาท ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือที่ผู้ยืมลงชื่อ จึงฟ้องเรียกคืนได้ (ป.พ.พ. มาตรา 653) ข้อความแชทที่ผู้ยืมพิมพ์ยอมรับว่ายืมเงินและจะคืน มักใช้เป็นหลักฐานได้ ทวงถามเป็นลายลักษณ์อักษรก่อน ถ้ายอดไม่เกิน 300,000 บาท ฟ้องเป็นคดีมโนสาเร่ที่ศาลแขวงซึ่งขั้นตอนง่ายกว่า อายุความกู้ยืมเงินคือ 10 ปี

"ยืมแค่สามหมื่น สิ้นเดือนคืนแน่นอน"

ข้อความ LINE นั้นมาถึงตอนสามทุ่ม จากเพื่อนสมัยมหาวิทยาลัยที่ไม่ได้คุยกันมาสองปี คุณนก (นามสมมุติ) โอนให้ทันทีโดยไม่คิดมาก เพราะเคยกินข้าวหม้อเดียวกันมา

สิ้นเดือนผ่านไป ข้อความ "ขอเลื่อนอีกนิดนะ" ตามมา แล้วก็ "เดือนหน้าแน่นอน" จนสุดท้ายเหลือแค่ข้อความที่ขึ้นว่า "อ่านแล้ว" แต่ไม่มีคำตอบ

เรื่องแบบคุณนกเป็นเรื่องที่คนไทยส่งเข้ามาขอความช่วยเหลือมากที่สุดเรื่องหนึ่ง และข่าวดีคือ ส่วนใหญ่ยังมีทางไป ถ้ารู้ว่าต้องเริ่มตรงไหน

หลักฐานที่ต้องมี: หัวใจของเรื่องทั้งหมด

กฎหมายแบ่งเส้นไว้ที่ 2,000 บาท

• ยืมไม่เกิน 2,000 บาท ไม่ต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือก็ฟ้องได้
• ยืมเกิน 2,000 บาท ต้องมี "หลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสือ ลงลายมือชื่อผู้ยืม" ไม่อย่างนั้นฟ้องบังคับไม่ได้ (ป.พ.พ. มาตรา 653)

หลักฐานไม่จำเป็นต้องเป็นสัญญากู้หน้าตาเป็นทางการ กระดาษแผ่นเดียวที่ผู้ยืมเขียนว่ายืมเงินเท่าไร และลงชื่อไว้ก็ใช้ได้ หลักฐานนี้ทำทีหลังได้ด้วย ขอให้มีก่อนวันฟ้อง

แล้วแชท LINE ใช้ได้ไหม

ศาลรับฟังข้อความอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลักฐานได้ตามกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ แต่ต้องดู เนื้อความ สิ่งที่ช่วยให้แชทมีน้ำหนักคือ

• ผู้ยืม พิมพ์เอง ว่ายืมเงิน ยอดเท่าไร และจะคืน เช่น "ยืมสามหมื่น สิ้นเดือนคืน"
• ระบุได้ว่าบัญชี LINE นั้นเป็นของผู้ยืมจริง เช่น ชื่อ รูป เบอร์ที่ผูกไว้ หรือเคยคุยเรื่องอื่นที่ยืนยันตัวตนได้
• มีสลิปโอนเงินที่ยอดและวันที่ตรงกับแชท

บทเรียนที่ต้องระวัง: เคยมีคดีที่ผู้ให้ยืมโอนเงินหลักแสน แต่อีกฝ่ายตอบกลับมาแค่สติกเกอร์ "ขอบคุณ" ศาลไม่ถือว่าเป็นการยอมรับว่าเป็นหนี้ สลิปโอนเงินอย่างเดียวพิสูจน์ได้แค่ว่ามีการโอน ไม่ได้พิสูจน์ว่าเป็น "เงินยืม"

ถ้าแชทยังไม่ชัด ลองส่งข้อความสุภาพถามยืนยันยอด เช่น "สามหมื่นที่ยืมไปเมื่อเดือนมีนา จะคืนได้วันไหน" ถ้าอีกฝ่ายตอบรับยอด ข้อความนั้นจะกลายเป็นหลักฐานสำคัญ

ขั้นตอนเรียกเงินคืน ทีละขั้น

1. รวบรวมหลักฐานทั้งหมด

แคปหน้าจอแชทให้เห็นชื่อผู้ส่งและวันที่ เก็บสลิปโอนเงิน รายการเดินบัญชี และข้อความที่อีกฝ่ายขอเลื่อนหรือยอมรับยอด อย่าลบแชทเดิม

2. ทวงถามเป็นลายลักษณ์อักษร

ส่งหนังสือทวงถาม ระบุยอดเงินและกำหนดวันคืนที่ชัดเจน ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ จะส่งทาง LINE ด้วยก็ได้ ถ้าเดิมไม่ได้ตกลงวันคืนไว้ หนังสือนี้ทำให้ผู้ยืมผิดนัดเมื่อครบกำหนด และเริ่มนับดอกเบี้ยผิดนัดได้

3. คุยไกล่เกลี่ยก่อนฟ้อง

หลายเรื่องจบได้ด้วยการผ่อนชำระ ทำบันทึกข้อตกลงหรือหนังสือรับสภาพหนี้ ให้ผู้ยืมลงชื่อ จะได้เป็นหลักฐานชัดเจนขึ้นอีกชั้น ศาลก็มีบริการไกล่เกลี่ยก่อนฟ้องเช่นกัน

4. ฟ้องคดี

• ยอดไม่เกิน 300,000 บาท เป็นคดีมโนสาเร่ ฟ้องที่ศาลแขวง ขั้นตอนเร็วและง่ายกว่าคดีทั่วไป ยื่นคำฟ้องแบบสั้นได้
• ศาลยุติธรรมรับยื่นฟ้องทางออนไลน์ (e-Filing) ด้วย
• ค่าขึ้นศาลคิดตามจำนวนเงินที่ฟ้อง สอบถามยอดจริงกับศาลก่อนยื่นได้

อายุความและดอกเบี้ย

• อายุความฟ้องเรียกเงินกู้ 10 ปี นับจากวันที่ถึงกำหนดคืน (ป.พ.พ. มาตรา 193/30)
• ดอกเบี้ยที่ตกลงกันได้สูงสุดร้อยละ 15 ต่อปี ถ้าตกลงเกินนั้น ส่วนดอกเบี้ยเสียไปทั้งหมด (ป.พ.พ. มาตรา 654) แต่เงินต้นยังเรียกคืนได้

เมื่อชนะคดีแล้วไม่จ่าย

ชนะคดียังไม่ใช่ได้เงินคืนทันที ถ้าลูกหนี้ไม่ชำระตามคำพิพากษา ต้องดำเนินการบังคับคดี เช่น สืบทรัพย์ อายัดเงินเดือน หรือยึดทรัพย์ เป็นอีกขั้นที่ทนายช่วยวางแผนได้ (อ่านต่อ: งานบังคับคดีหลังชนะคดี)

ENT Legal Hub ช่วยอะไรได้

• เล่าเรื่องครั้งเดียว ตอบคำถามทีละขั้นด้วยภาษาง่าย แนบภาพแชทและสลิปจากมือถือ ระบบช่วยสรุปข้อเท็จจริงและบอกว่าหลักฐานไหนยังขาด
• ส่งให้สำนักงานทนายที่เหมาะกับเรื่อง เลือกเองได้ตามเงื่อนไข เช่น ใกล้บ้าน ใกล้ศาล หรือตอบเร็ว
• ประชาชนส่งเรื่องไม่มีค่าใช้จ่าย ค่าทนายตกลงกับสำนักงานโดยตรง ถ้าไม่มีเงินจ้างทนาย เลือกส่งต่อทนายอาสาได้ (ปรึกษาทนายฟรีได้ที่ไหน)

ถ้าคุณนกเริ่มจากถามยืนยันยอดใน LINE และเก็บหลักฐานไว้ครบ ตอนที่ทนายดูเรื่อง ก็จะเห็นภาพครบตั้งแต่วันแรก

คำถามที่พบบ่อย

ให้เพื่อนยืมเงินผ่าน LINE ไม่มีสัญญา ฟ้องได้ไหม

ฟ้องได้ ถ้ามีข้อความที่ผู้ยืมพิมพ์เองยอมรับว่ายืมเงินและจะคืน พร้อมสลิปโอนเงินที่ยอดตรงกัน ข้อความแชทใช้เป็นหลักฐานได้ แต่สติกเกอร์หรือคำว่าขอบคุณอย่างเดียวมักไม่พอ

ให้ยืมเงินแล้วไม่คืน ต้องฟ้องภายในกี่ปี

อายุความฟ้องเรียกเงินกู้คือ 10 ปี นับจากวันที่ถึงกำหนดคืน แต่ยิ่งเริ่มเร็ว หลักฐานยิ่งครบ และโอกาสได้เงินคืนยิ่งสูง

ไม่จ้างทนาย ฟ้องเองได้ไหม

ได้ คดีมโนสาเร่ที่ยอดไม่เกิน 300,000 บาท มีขั้นตอนที่ประชาชนยื่นเองได้ และศาลยุติธรรมรับยื่นฟ้องออนไลน์ แต่การปรึกษาทนายก่อน ช่วยให้คำฟ้องและหลักฐานไม่ผิดพลาด

คิดดอกเบี้ยเงินยืมได้เท่าไร

สูงสุดร้อยละ 15 ต่อปี ถ้าตกลงเกิน ส่วนดอกเบี้ยเสียไปทั้งหมด แต่ยังเรียกเงินต้นคืนได้

ข้อมูลในบทความเป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับเรื่องของคุณ ข้อเท็จจริงแต่ละเรื่องต่างกัน ควรปรึกษาทนายความที่มีใบอนุญาต ข้อมูล ณ พฤศจิกายน 2569

ตัวอย่างสถานการณ์ — ตัวละครและเหตุการณ์แต่งขึ้นเพื่อประกอบบทความ