คำตอบสั้น: ปรึกษาทนายฟรีในไทยมีหลายช่องทาง: ทนายอาสาของ สภาทนายความ (ทั้งส่วนกลางและสภาทนายความจังหวัด) · ทนายอาสาประจำ ศาล · สำนักงานอัยการคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชน ในสำนักงานอัยการทุกจังหวัด · กองทุนยุติธรรม และสำนักงานยุติธรรมจังหวัด (สายด่วนยุติธรรม 1111 กด 77) · คลินิกกฎหมาย ของคณะนิติศาสตร์ การปรึกษามักฟรีสำหรับทุกคน ส่วนการว่าความหรือขอเงินช่วยเหลือต้องผ่านเกณฑ์ของแต่ละหน่วยงาน
ลุงชัย (นามสมมุติ) ถือซองสีน้ำตาลจากศาลมาสองอาทิตย์แล้ว ข้างในเป็นหมายเรียก เพราะถูกฟ้องเรื่องค้ำประกันเงินกู้ให้หลานชาย
"จ้างทนายเท่าไรก็ไม่รู้ ลุงไม่มีเงินหรอก" ลุงพูดกับร้านกาแฟหน้าตลาด จนเจ้าของร้านบอกว่า "ลุง เขามีทนายฟรีนะ ลูกฉันเคยไปมา"
หลายคนเหมือนลุงชัย คิดว่าทนายต้องแพงเสมอ จนปล่อยหมายศาลไว้ในลิ้นชัก ทั้งที่ประเทศไทยมีช่องทางช่วยเหลือทางกฎหมายโดยไม่มีค่าใช้จ่ายอยู่หลายแห่ง
5 ช่องทางปรึกษากฎหมายฟรี
1. ทนายอาสา สภาทนายความ
- มีทั้งที่ ส่วนกลาง (กรุงเทพฯ) และ สภาทนายความจังหวัด ทั่วประเทศ
- ปรึกษาฟรีได้ทุกคน
- ถ้าต้องการให้ทนายช่วยฟ้องหรือแก้ต่างคดีโดยไม่เสียค่าทนาย ต้องเป็นผู้ที่ไม่มีเงินจ้างทนายหรือไม่ได้รับความเป็นธรรม ตามที่สภาทนายความพิจารณา ใช้เวลาพิจารณาช่วงหนึ่ง
- ติดต่อ: สายด่วนสภาทนายความ 1167 หรือไปที่สภาทนายความจังหวัดใกล้บ้าน
2. ทนายอาสาประจำศาล
- ศาลหลายแห่งมีจุดให้คำปรึกษากฎหมายแก่ประชาชน ปรึกษาฟรี
- เหมาะเมื่อมีหมายศาลอยู่ในมือ และอยากรู้ว่าต้องทำอะไรต่อ
- ในคดีอาญา จำเลยที่ไม่มีทนาย ศาลตั้งทนายให้ (ทนายขอแรง) ตามเงื่อนไขของกฎหมาย
3. สำนักงานอัยการคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ประชาชน (สคช.)
- อยู่ใน สำนักงานอัยการจังหวัดทุกจังหวัด
- ให้คำปรึกษา ไกล่เกลี่ย ร่างเอกสาร และช่วยดำเนินคดีให้ผู้ที่เข้าเกณฑ์
4. กองทุนยุติธรรม และสำนักงานยุติธรรมจังหวัด
- กองทุนยุติธรรม ของกระทรวงยุติธรรม ช่วยค่าจ้างทนาย ค่าธรรมเนียมศาล ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี และเงินประกันตัว ตามหลักเกณฑ์ของกองทุน
- ยื่นคำขอได้ที่ สำนักงานยุติธรรมจังหวัด ใกล้บ้าน
- สายด่วนยุติธรรม 1111 กด 77
5. คลินิกกฎหมาย มหาวิทยาลัย
- คณะนิติศาสตร์หลายแห่งเปิดคลินิกกฎหมายให้ประชาชนปรึกษา โดยมีอาจารย์และนักศึกษาที่อาจารย์ดูแล
- เหมาะกับเรื่องที่ยังไม่เร่งด่วนมาก และต้องการคำอธิบายที่เข้าใจง่าย
ตารางสรุป: เลือกช่องทางไหนดี
| สถานการณ์ | ช่องทางที่เหมาะ |
|---|---|
| มีหมายศาล ไม่รู้ต้องทำอะไร | ทนายอาสาประจำศาล หรือ สภาทนายความจังหวัด |
| ไม่มีเงินจ้างทนายว่าความ | สภาทนายความ หรือ สคช. ในสำนักงานอัยการ |
| ต้องการเงินช่วยค่าทนาย ค่าศาล หรือประกันตัว | กองทุนยุติธรรม ผ่านยุติธรรมจังหวัด |
| ถูกจับ เป็นจำเลยคดีอาญา ไม่มีทนาย | ศาลตั้งทนายให้ (ทนายขอแรง) |
| อยากเข้าใจสิทธิของตัวเองก่อน | คลินิกกฎหมายมหาวิทยาลัย |
เตรียมตัวก่อนไปปรึกษา (ได้คำตอบเร็วขึ้นเท่าตัว)
- เรียงเหตุการณ์ เกิดอะไรขึ้น เมื่อไร กับใคร เสียหายเท่าไร
- เอกสารทั้งหมด หมายศาล สัญญา ใบเสร็จ สลิป แชท ภาพถ่าย
- วันสำคัญ วันนัดศาล วันครบกำหนดยื่นเอกสาร
- บัตรประชาชน และเอกสารแสดงรายได้ ถ้าจะขอความช่วยเหลือแบบไม่เสียค่าใช้จ่าย
ENT Legal Hub ช่วยต่อจากตรงนี้
- เล่าเรื่องครั้งเดียว ใช้ได้ทุกช่องทาง ระบบช่วยสรุปข้อเท็จจริง ไทม์ไลน์ และรายการหลักฐาน พิมพ์หรือเปิดจากมือถือให้ทนายดูได้ทันที
- ส่งต่อทนายอาสาและมูลนิธิ ที่เข้าร่วมกับแพลตฟอร์ม โดยประชาชนใช้ฟรี (อ่านเรื่องทนายอาสาบน ENT Legal Hub)
- ห้องรับเรื่องใกล้บ้าน แนวคิดตู้และห้องให้ประชาชนคุยกับทนายผ่านวิดีโอ (ดูแนวคิดห้องรับเรื่องกฎหมาย)
ลุงชัยไปที่ศาลในวันรุ่งขึ้น ทนายอาสาอ่านหมายแล้วบอกว่ายังทันยื่นคำให้การ อีกสองเดือนต่อมา ลุงตกลงผ่อนชำระกับเจ้าหนี้ได้ในชั้นไกล่เกลี่ย ซองสีน้ำตาลนั้นไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด ถ้าเปิดอ่านพร้อมคนที่เข้าใจ
คำถามที่พบบ่อย
ปรึกษาทนายฟรีได้ที่ไหนบ้าง
ที่สภาทนายความ (ส่วนกลางและสภาทนายความจังหวัด) จุดให้คำปรึกษาประจำศาล สำนักงานอัยการคุ้มครองสิทธิฯ ในสำนักงานอัยการจังหวัด สำนักงานยุติธรรมจังหวัด และคลินิกกฎหมายของมหาวิทยาลัย
ทนายอาสาว่าความให้ฟรีไหม
การปรึกษามักฟรีสำหรับทุกคน แต่การว่าความโดยไม่เสียค่าทนาย ต้องเป็นผู้ที่ไม่มีเงินจ้างทนายหรือเข้าเกณฑ์ตามที่หน่วยงานนั้นกำหนด
กองทุนยุติธรรมช่วยอะไรบ้าง
ช่วยค่าจ้างทนาย ค่าธรรมเนียมศาล ค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี และเงินประกันตัว ตามหลักเกณฑ์ของกองทุน ยื่นคำขอที่สำนักงานยุติธรรมจังหวัด หรือสอบถามสายด่วน 1111 กด 77
ส่งเรื่องผ่าน ENT Legal Hub เสียเงินไหม
ไม่เสีย ประชาชนส่งเรื่องและเลือกส่งต่อทนายอาสาได้ฟรี ผู้ที่ชำระค่าบริการแพลตฟอร์มคือสำนักงานทนายที่ใช้ระบบเท่านั้น
ข้อมูลหน่วยงาน หมายเลข และเกณฑ์อาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานโดยตรงก่อนเดินทาง บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ข้อมูล ณ พฤศจิกายน 2569
ตัวอย่างสถานการณ์ — ตัวละครและเหตุการณ์แต่งขึ้นเพื่อประกอบบทความ
